บทความ งานกระดาษ

วิธีพับประทัดกระดาษ: กระดาษ A4 แผ่นเดียว พับ 6 ครั้ง ฟาดแล้วดังปัง

ปรับปรุงล่าสุด โดย DIY Knight

ประทัดกระดาษเป็นของเล่นที่พับจากกระดาษแผ่นเดียว ไม่ใช้กาว ไม่ใช้กรรไกร จับที่มุมแล้วฟาดลงในอากาศ กระดาษด้านในจะกางออกพร้อมเสียงดังปัง พับเสร็จได้ในไม่กี่นาที

คำตอบสั้น
  • ของที่ใช้ กระดาษ A4 หนึ่งแผ่น
  • พับ 6 ครั้ง พับครึ่งตามยาว พับมุมทั้งสี่ พับครึ่ง พับปลายแหลมสองข้าง แล้วพับเป็นสามเหลี่ยม
  • จับที่มุมล่าง เฉพาะกระดาษสองชั้นนอก อย่าจับโดนแผ่นด้านใน
  • เหวี่ยงแขนลงเร็ว ๆ แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย
  1. 0:08 พับครึ่งตามยาว
  2. 0:24 พับมุมทั้งสี่
  3. 0:58 พับครึ่งเป็นสี่เหลี่ยมคางหมู
  4. 1:18 พับปลายแหลมสองข้าง
  5. 1:52 พับเป็นสามเหลี่ยม
  6. 2:04 จับแล้วฟาด
ของเล่นเสียงดังจากกระดาษธรรมดาๆ

ขั้นตอนพับประทัดกระดาษ

  1. 1 พับครึ่งตามยาว แล้วคลี่ออก

    วางกระดาษแนวนอน พับขอบยาวด้านล่างขึ้นไปทับขอบยาวด้านบน รีดให้เป็นรอย แล้วคลี่ออก จะได้รอยพับตรงกลางไว้เป็นเส้นนำ

  2. 2 พับมุมทั้งสี่เข้าหาเส้นกลาง

    พับมุมทีละมุม ให้ขอบสั้นของกระดาษมาแนบกับรอยพับตรงกลางพอดี เหมือนตอนเริ่มพับจรวดกระดาษ ทำให้ครบทั้งสี่มุม

  3. 3 พับครึ่งตามรอยเดิม

    พับครึ่งตามรอยพับตรงกลาง ให้มุมที่พับไว้ทั้งสี่อยู่ด้านใน จะได้รูปสี่เหลี่ยมคางหมู ด้านยาวหนึ่งด้าน ด้านสั้นหนึ่งด้าน

  4. 4 พับครึ่งซ้ายทับขวา แล้วคลี่ออก

    พับปลายแหลมด้านซ้ายไปทับปลายแหลมด้านขวา รีดให้เป็นรอย แล้วคลี่ออก จะได้รอยพับแบ่งครึ่งไว้เป็นเส้นนำอีกเส้น

  5. 5 พับปลายแหลมสองข้างลงมาชนกัน

    วางด้านยาวไว้ด้านบน พับปลายแหลมซ้ายและขวาลงมา ให้ขอบด้านยาวมาแนบกับรอยพับตรงกลาง ปลายทั้งสองจะชนกัน ได้รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสตั้งมุม

  6. 6 พับครึ่งไปด้านหลัง เป็นสามเหลี่ยม

    พับครึ่งตามเส้นกลางโดยพับไปด้านหลัง ให้ปลายแหลมสองข้างที่เพิ่งพับลงมาอยู่ด้านนอก จะได้รูปสามเหลี่ยม เป็นอันพับเสร็จ

วิธีจับและฟาดให้ดัง

จับตรงนี้เหวี่ยงลง

ทำตามสี่ข้อนี้

  • จับที่มุมล่างด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ หันด้านยาวของสามเหลี่ยมเข้าหาตัว
  • จับเฉพาะกระดาษสองชั้นนอก ปล่อยแผ่นด้านในให้เป็นอิสระ
  • ยกขึ้นเหนือหัว แล้วเหวี่ยงแขนลงให้เร็วที่สุด สะบัดข้อมือตอนท้าย
  • จะฟาดอีกครั้ง ให้ดันแผ่นที่กางออกมากลับเข้าไปตามรอยพับเดิม

ฟิสิกส์ของเสียงปัง

ก่อนฟาดแผ่นในกางออก

สามจังหวะในเสี้ยววินาที

  1. ตอนเหวี่ยงลง อากาศพุ่งเข้าไปในแผ่นกระดาษที่พับซ้อนอยู่ด้านใน
  2. แผ่นด้านในถูกดันให้กางออกไปอีกด้านอย่างเร็วมาก แล้วหยุดกะทันหันเมื่อกระดาษตึงสุด
  3. อากาศรอบกระดาษจึงเปลี่ยนความดันอย่างฉับพลัน ความดันที่เปลี่ยนนี้แผ่ออกไปเป็นคลื่น เมื่อมาถึงหู เราได้ยินเป็นเสียงปัง

เสียงทุกชนิดคือความดันอากาศที่เปลี่ยนแปลงแล้วเดินทางมาถึงหู ยิ่งความดันเปลี่ยนเร็วและแรง เสียงยิ่งดังและแหลมคม ประทัดกระดาษจึงดังได้โดยไม่ต้องมีอะไรระเบิด หลักเดียวกับเสียงลูกโป่งแตกและเสียงตบมือ

หลายคนเชื่อว่าเสียงเกิดจากกระดาษเคลื่อนที่เร็วกว่าเสียงเหมือนปลายแส้ ซึ่งไม่ใช่ แม้เสียงจะคล้ายกัน แต่สาเหตุต่างกัน ส่วนรายละเอียดว่าคลื่นความดันก่อตัวตรงจังหวะไหนของการกาง เราไม่พบงานทดลองที่วัดประทัดกระดาษโดยตรง คำอธิบายข้างต้นมาจากสารานุกรมและสื่อวิทยาศาสตร์ทั่วไป

ฟาดแล้วไม่ดัง แก้ตรงไหน

ฟาดแล้วเป็นแบบไหน

ฟาดแล้วเงียบ กระดาษไม่กางออก

คำตอบ

นิ้วจับโดนแผ่นด้านใน

เมื่อจับแผ่นด้านในไว้ด้วย แผ่นนั้นกางออกไม่ได้ จึงไม่มีเสียง

ควรทำ เลื่อนนิ้วมาจับเฉพาะกระดาษสองชั้นนอกที่มุมล่าง

กางออก แต่เสียงเบา

คำตอบ

ฟาดช้าเกินไป

เสียงดังเมื่อแผ่นด้านในกางเร็วและหยุดกะทันหัน ถ้าเหวี่ยงช้า ความดันอากาศเปลี่ยนไม่เร็วพอ

ควรทำ เหวี่ยงทั้งแขนให้เร็วขึ้น แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย

ต้องฟาดหลายทีจึงจะกาง

คำตอบ

แผ่นด้านในแน่นเกินไป

รอยพับที่รีดแน่นทำให้แผ่นด้านในติดอยู่ข้างใน

ควรทำ ดึงแผ่นด้านในออกมาเล็กน้อยก่อนฟาด

เคยดัง แต่เล่นไปแล้วเบาลง

คำตอบ

รอยพับนิ่มแล้ว

กระดาษที่ยับและรอยพับที่นิ่มทำให้แผ่นด้านในกางไม่เร็วเหมือนตอนแรก

ควรทำ พับอันใหม่ และรีดรอยพับด้วยเล็บให้คม

อาการสาเหตุวิธีแก้
ฟาดแล้วเงียบ กระดาษไม่กางออกนิ้วจับโดนแผ่นด้านในไว้ด้วยเลื่อนนิ้วมาจับเฉพาะสองชั้นนอกที่มุมล่าง
กางออกแต่เสียงเบาฟาดช้า หรือไม่ได้สะบัดข้อมือเหวี่ยงทั้งแขนให้เร็วขึ้น แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย
ต้องฟาดหลายทีจึงจะกางแผ่นด้านในแน่นเกินไปดึงแผ่นด้านในออกมาเล็กน้อยก่อนฟาด
เคยดัง แต่เล่นไปแล้วเบาลงรอยพับนิ่ม กระดาษยับพับอันใหม่ และรีดรอยพับด้วยเล็บให้คม

ข้อควรระวังตอนเล่น

คำถามที่พบบ่อย

ประทัดกระดาษฟาดแล้วไม่ดัง เกิดจากอะไร

สาเหตุที่พบบ่อยมีสามอย่าง อย่างแรกคือจับโดนแผ่นด้านในไว้ด้วย แผ่นด้านในจึงกางออกไม่ได้ ให้จับเฉพาะกระดาษสองชั้นนอกที่มุมล่าง อย่างที่สองคือฟาดช้าเกินไป ต้องเหวี่ยงแขนลงเร็ว ๆ แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย อย่างที่สามคือแผ่นด้านในแน่นเกินไป ให้ดึงออกมาเล็กน้อยก่อนฟาด

ประทัดกระดาษใช้กระดาษอะไรพับได้บ้าง

กระดาษสี่เหลี่ยมผืนผ้าทุกชนิดพับได้ เช่น กระดาษ A4 กระดาษสมุด หรือหนังสือพิมพ์ กระดาษแผ่นใหญ่ขึ้นให้เสียงดังขึ้น ส่วนความหนาของกระดาษ แหล่งข้อมูลแนะนำไม่ตรงกัน บางแห่งว่ากระดาษบางดังกว่า บางแห่งว่ากระดาษหนาดังกว่า เราไม่ได้วัดเทียบเอง จึงแนะนำให้เริ่มจากกระดาษ A4 ธรรมดา

ประทัดกระดาษเล่นซ้ำได้ไหม

เล่นซ้ำได้ หลังฟาดแผ่นด้านในจะกางออกมา ให้ดันกลับเข้าไปตามรอยพับเดิมแล้วฟาดใหม่ เมื่อเล่นไปนาน ๆ รอยพับจะนิ่มและเสียงจะเบาลง ให้พับอันใหม่

ทำไมประทัดกระดาษถึงมีเสียงดัง

ตอนเหวี่ยงลง อากาศจะดันแผ่นกระดาษด้านในให้กางพองออกอย่างรวดเร็ว กระดาษที่กางและตึงในเสี้ยววินาทีทำให้เกิดเสียงดัง ไม่มีการจุดไฟหรือใช้ดินปืน

ที่มาของข้อมูล

ขั้นตอนพับมาจากคลิปของช่อง DIY Knight ที่เผยแพร่เมื่อปี 2560 ภาพประกอบขั้นตอนเราวาดขึ้นใหม่ตามคลิป วิธีจับ วิธีฟาด และสาเหตุที่ไม่ดัง ตรวจเทียบกับคู่มือของ wikiHow คำอธิบายเรื่องเสียงมาจาก Wikipedia และรายการวิทยาศาสตร์ของ CBS News ส่วนเรื่องความหนาของกระดาษ เราไม่ได้วัดเทียบเอง